Bij het sluiten van een meerjarig contract lijkt de prijs helder. Na stijgende loon-, energie- of materiaalkosten wil de leverancier verhogen. De klant stelt dat alleen de oorspronkelijke prijs geldt. Zonder goede indexatieclausule kan een commerciële discussie snel juridisch worden.
Kies een objectieve en passende index
Verwijs niet alleen naar “inflatie”. Benoem de concrete index, publicerende instantie en reeks. Een consumentenprijsindex kan passend zijn voor algemene kosten, terwijl een branche- of loonindex beter kan aansluiten op specifieke dienstverlening.
Regel wat gebeurt als de index wordt gewijzigd, niet meer wordt gepubliceerd of negatief is.
Leg peildatum en formule vast
Maak duidelijk wanneer voor het eerst en vervolgens hoe vaak wordt aangepast. Bepaal welke indexcijfers met elkaar worden vergeleken en op welk bedrag de wijziging wordt toegepast. Een rekenvoorbeeld kan interpretatieverschillen voorkomen.
Automatisch of na kennisgeving?
Partijen kunnen afspreken dat indexatie automatisch plaatsvindt of pas na schriftelijke mededeling. Leg de termijn en vorm van kennisgeving vast. Bepaal ook of niet-toegepaste indexaties later mogen worden ingehaald.
Een extra prijswijzigingsclausule
Een normale index dekt uitzonderlijke kostenstijgingen niet altijd. Een hardship- of heronderhandelingsclausule kan bepalen wat gebeurt bij extreme, onvoorziene ontwikkelingen. Omschrijf drempels, bewijs, overlegtermijn en gevolgen als partijen geen overeenstemming bereiken.
Geef de leverancier niet onbeperkt recht om iedere kostenstijging door te berekenen. De klant heeft behoefte aan controleerbaarheid en mogelijk een beëindigingsrecht bij een grote verhoging.
Prijsverlaging en negatieve index
Bespreek of de prijs ook kan dalen. Een clausule die alleen verhogingen volgt kan bewust zijn gekozen, maar moet duidelijk zijn. Een minimum van nul procent voorkomt daling, terwijl een bandbreedte grote schommelingen kan dempen.
Let op aanbesteding, mededinging en consumentenrecht
Bij overheidsopdrachten en consumentencontracten kunnen aanvullende beperkingen gelden. Ook mag afstemming met concurrenten over toekomstige prijzen niet worden gebruikt om individuele indexatie te rechtvaardigen.
Praktische checklist
- Exacte index en bron.
- Basis- en vergelijkingsmaand.
- Formule en afronding.
- Eerste datum en frequentie.
- Kennisgeving en verval van oude aanspraken.
- Omgang met negatieve of verdwenen index.
- Route voor uitzonderlijke kostenstijgingen.
Leg ook vast hoe prijswijzigingen doorwerken in offertes, deelopdrachten en verlengingen. Een indexatie op de basisprijs hoeft niet vanzelf dezelfde verhoging van toeslagen, licenties of externe kosten te rechtvaardigen. Een gespecificeerde factuur maakt controle eenvoudiger.
Een indexatieclausule moet vooral rekenbaar zijn. Laat uw modelcontract controleren door onze contractenrechtadvocaten.
