Kernantwoord: Een bestuurder kan privé aansprakelijk worden als hij namens de BV verplichtingen aangaat terwijl hij weet dat de BV niet kan nakomen en geen verhaal biedt.
Een bestuurder is niet automatisch privé aansprakelijk wanneer een BV haar contract niet nakomt. Dat kan anders zijn als de bestuurder namens de vennootschap een verplichting aangaat terwijl hij weet, of redelijkerwijs behoort te begrijpen, dat de BV niet zal kunnen betalen of presteren en ook geen verhaal zal bieden. Deze maatstaf wordt vaak de Beklamel-norm genoemd. De beoordeling draait om de kennis van de bestuurder op het moment van contractsluiting, niet alleen om de latere mislukking van de onderneming.
Waarom de BV normaal gesproken zelf aansprakelijk is
Een BV is een zelfstandige rechtspersoon. Zij sluit de overeenkomst, ontvangt de prestatie en is in beginsel zelf gehouden haar verplichtingen na te komen. Ondernemen brengt risico mee; een tegenvallende omzet, verloren opdracht of onverwachte kostenpost maakt een bestuurder daarom niet zonder meer persoonlijk aansprakelijk. Voor doorbraak naar privéaansprakelijkheid is een voldoende ernstig persoonlijk verwijt nodig.
Die hoge drempel beschermt de ruimte om zakelijke beslissingen te nemen. Tegelijk mag een bestuurder een wederpartij niet een contract laten sluiten waarvan hij bij voorbaat weet dat nakoming en verhaal feitelijk illusoir zijn. De grens wordt bepaald door alle omstandigheden, waaronder liquiditeit, financiering, concrete inkomsten, opeisbare schulden en de informatie die aan de wederpartij is gegeven.
De kern van de Beklamel-norm
De schuldeiser moet in de regel stellen en bewijzen dat de bestuurder bij het aangaan van de verplichting wist of redelijkerwijs moest begrijpen dat de BV niet binnen een redelijke termijn kon nakomen én geen verhaal zou bieden voor de schade. Een tijdelijk liquiditeitstekort is niet genoeg als er een reële en onderbouwde financierings- of omzetverwachting bestond.
Het peilmoment is essentieel. Een prognose kan achteraf onjuist blijken zonder dat zij destijds onverantwoord was. Anders ligt het wanneer de bestuurder concrete betalingsproblemen, opgezegde financiering, grote achterstanden of het wegvallen van de enige opdrachtgever kende en desondanks zonder waarschuwing nieuwe verplichtingen bleef aangaan.
Welke feiten en stukken zijn belangrijk?
Relevante stukken zijn onder meer liquiditeitsprognoses, bankcorrespondentie, openstaande crediteurenlijsten, betalingsregelingen, bestuursnotulen, offertes, orders en berichten aan de schuldeiser. Ook betalingen kort vóór of na het contract kunnen licht werpen op de feitelijke situatie. Een rechter kijkt naar het samenstel van feiten en niet naar één negatief banksaldo.
Voor een schuldeiser is een precieze tijdlijn vaak beslissend: wanneer werd de overeenkomst gesloten, wat wist de bestuurder toen, welke toezeggingen zijn gedaan en wanneer bleek dat niet zou worden nagekomen? Voor de bestuurder is het belangrijk vast te leggen op welke concrete informatie een positieve continuïteitsverwachting berustte.
Praktische risicobeperking voor bestuurders
Werk met actuele liquiditeitsinformatie en leg belangrijke besluiten vast. Maak bij onzekerheid duidelijk welke voorwaarden nog moeten worden vervuld, vraag zo nodig uitstel of beperk de omvang van nieuwe orders. Een voorbehoud of eerlijke waarschuwing kan voorkomen dat de wederpartij op een onjuist beeld vertrouwt, maar een algemene disclaimer biedt geen vrijbrief voor misleiding.
Dreigt een claim, bewaar dan administratie en communicatie volledig. Vermijd selectieve reconstructies achteraf. Laat snel beoordelen of de vennootschap nog verantwoord nieuwe verplichtingen kan aangaan en of aanvullende maatregelen nodig zijn tegenover schuldeisers, aandeelhouders of financiers.
Wanneer juridische beoordeling zinvol is
Bij bestuurdersaansprakelijkheid zijn timing en bewijs vaak belangrijker dan algemene stellingen over financieel zwaar weer. Een vroege analyse kan duidelijk maken of de vordering tegen de BV moet worden ingesteld, of ook een bestuurder persoonlijk kan worden aangesproken en welke verweren beschikbaar zijn. Max Advocaten staat bestuurders, vennootschappen en zakelijke schuldeisers bij in advies, onderhandeling en procedure.
Meer over dit rechtsgebied leest u bij onze advocaat ondernemingsrecht.
Praktische checklist
- Leg besluiten en de informatie waarop zij berusten in bestuursnotulen vast.
- Werk met actuele liquiditeits-, schulden- en prognosegegevens.
- Breng belangen van vennootschap, schuldeisers en betrokken bestuurders in kaart.
- Bewaar administratie, bankcorrespondentie en relevante interne communicatie.
- Laat risicovolle betalingen of nieuwe verplichtingen vooraf juridisch toetsen.
Veelgestelde vragen
Is een bestuurder aansprakelijk zodra de BV een factuur niet betaalt?
Nee. Niet-betaling door de BV is op zichzelf onvoldoende. Er moet de bestuurder persoonlijk een voldoende ernstig verwijt kunnen worden gemaakt.
Op welk moment wordt de kennis van de bestuurder beoordeeld?
In beginsel op het moment waarop de bestuurder namens de BV de betreffende verplichting aanging.
Is een slechte liquiditeitsprognose voldoende?
Niet automatisch. Van belang is of nakoming en verhaal destijds redelijkerwijs nog te verwachten waren en waarop die verwachting was gebaseerd.
Kan ook een feitelijk beleidsbepaler worden aangesproken?
Dat kan afhankelijk van de grondslag en de feitelijke rol. Functietitel en inschrijving zijn niet altijd doorslaggevend; de werkelijke invloed en handelingen tellen mee.
Uw situatie laten beoordelen?
De uitkomst hangt af van de overeenkomst, de feiten en het beschikbare bewijs. Max Advocaten beoordeelt uw positie, stelt een passende sommatie of reactie op en procedeert als dat nodig is. Neem contact op voor een eerste beoordeling.
