Een aandeelhoudersovereenkomst wordt vaak gesloten op het moment dat iedereen hetzelfde doel heeft. Juist dan moeten afspraken worden gemaakt voor het moment waarop belangen verschillen.
1. Besluitvorming en vetorechten
Bepaal welke besluiten gewone meerderheid vragen en welke alleen met versterkte meerderheid of instemming mogen. Beperk vetorechten tot strategische onderwerpen; anders kan dagelijkse bedrijfsvoering blokkeren.
2. Rollen en inzet
Leg vast wie bestuurder is, hoeveel tijd aandeelhouders werken, welke beloning geldt en wat gebeurt als inzet structureel afneemt. Koppel eigendom niet stilzwijgend aan een ongeschreven arbeidsverplichting.
3. Financiering en dividend
Regel of aandeelhouders verplicht zijn extra kapitaal te verstrekken, welke gevolgen een weigering heeft en hoe aandeelhoudersleningen worden behandeld. Maak dividendbeleid afhankelijk van continuïteit en wettelijke uitkeringstest.
4. Overdracht van aandelen
Denk aan aanbiedingsplicht, goedkeuring, recht van eerste koop, drag along en tag along. Beschrijf waarderingsmethode, termijnen en betaling. Stem dit af op statuten.
5. Good leaver en bad leaver
Als een werkende aandeelhouder vertrekt, kan een aanbiedingsplicht gelden. Definieer zorgvuldig welke vertrekredenen tot welke prijs leiden. Een extreem lage bad-leaverprijs kan tot procedures leiden.
6. Concurrentie en vertrouwelijkheid
Bescherm bedrijfsgeheimen en relaties met een proportionele clausule. Bepaal duur, gebied en activiteiten. Houd rekening met de rol van de aandeelhouder en eventuele arbeidsovereenkomst.
7. Deadlock
Een 50/50-verhouding vraagt een route: escalatie, mediation, bindend advies of koop-verkoopmechanisme. Een agressieve shoot-outclausule kan oneerlijk uitpakken als financiële draagkracht verschilt.
Statuten en overeenkomst moeten samenwerken
Statuten hebben vennootschapsrechtelijke werking en zijn openbaar; de overeenkomst bindt contractueel. Tegenstrijdigheid kan tot onduidelijkheid leiden. Leg vast welke afspraak tussen partijen voorrang heeft voor zover rechtens mogelijk en wijzig beide documenten waar nodig.
Informatie en controle
Regel welke financiële en operationele informatie aandeelhouders ontvangen, met welke frequentie en onder welke vertrouwelijkheid. Minderheidsaandeelhouders hebben vaak behoefte aan rapportages, terwijl het bestuur bedrijfsgevoelige informatie moet beschermen. Maak de balans vooraf concreet.
Geschillen over waardering
Een formule op basis van EBITDA, intrinsieke waarde of een onafhankelijke deskundige kan alleen werken als definities duidelijk zijn. Regel normalisaties, schulden, werkkapitaal, peildatum en invloed van een aandeelhoudersgeschil op de prijs.
Evalueer bij verandering
Nieuwe aandeelhouder, financieringsronde, overname of veranderde rol is een logisch moment voor actualisatie.
Wilt u afspraken vóór zijn? Onze ondernemingsrechtadvocaten maken een overeenkomst die past bij governance en praktijk.